Nie daj szansy chromowi(VI)!DEENNLFRFIPLRozpoznać | Opanować | Zapobiec
KavarClean®
Opanowanie chromu(VI)

Czyszczenie, wiązanie i bezpieczne usuwanie pyłów zawierających chromiany z gorących elementów

KavarClean® i KavarWipe® firmy Kavarmat® redukują związki chromu(VI) na gorących elementach ze stali stopowej z dodatkiem chromu, wiążą pył respirabilny bezpośrednio przy nakładaniu i sprawiają, że konserwacja, naprawa i sanacja stają się możliwe do opanowania wszędzie tam, gdzie substytucja materiału izolacyjnego nie jest (jeszcze) możliwa lub planowana jest dopiero później.

Zestaw produktów KavarClean i KavarWipe
Jak, gdzie i dlaczego

Chromiany powstają tam, gdzie tlenki zasadowe stykają się z chromem

Niemal wszystkie materiały izolacyjne stosowane w technice pojazdowej i napędowej zawierają 15–20 % tlenków zasadowych, a materiały przeznaczone do szczególnie wysokich temperatur nawet 40–60 % tlenku wapnia. Gdy takie materiały izolacyjne przylegają w postaci osłony termicznej, maty lub taśmy do gorącego elementu ze stali stopowej z dodatkiem chromu, tlenek wapnia i tlenek sodu reagują przy wyższych temperaturach roboczych, częściowo już od 200 °C, z tlenem, wilgocią z powietrza i związkami chromu(III) warstwy pasywnej (Cr₂O₃), tworząc chromian wapnia i chromian sodu (CaCrO₄ | Na₂CrO₄).

Gorący element ze stali nierdzewnej w stanie pierwotnym nie zawiera chromu(VI). Pył chromianowy ma zawsze zewnętrzne źródło, którym jest materiał izolacyjny zawierający tlenek wapnia i/lub tlenek sodu. Uszczelki i pasty montażowe zawierające tlenek wapnia wywołują ten sam proces, przez co dotyczy on również kołnierzy, śrub łączących i nakrętek.

Wynik chrom(VI)-dodatni na osłonie termicznej
Wynik chrom(VI)-dodatni na osłonie termicznej samochodu osobowego
Materiał izolacyjny | osłona termiczna | włókna tlenki zasadowe CaO, Na₂O (15–20 %, materiały wysokotemperaturowe do 60 % CaO) Warstwa pasywna Cr₂O₃ (chrom(III)) Gorący element ze stali stopowej z dodatkiem chromu (stal nierdzewna) Kolektor, turbosprężarka, DPF, przewód wydechowy, turbina | od ok. 200 °C CaO O₂ H₂O CaCrO₄Cr(VI) CaO / Na₂O + Cr₂O₃ + O₂ + H₂O → CaCrO₄ / Na₂CrO₄ (chromian)
tlenek zasadowy z materiału izolacyjnegotlenwilgoć z powietrzachromian, chrom(VI)
20 %

tlenki zasadowe w niemal wszystkich materiałach izolacyjnych w technice pojazdowej (15–20 %)

60 %

tlenek wapnia w materiałach do szczególnie wysokich temperatur (40–60 %)

200 °C

od tej temperatury tworzenie się chromianów częściowo już się rozpoczyna

40 lat

przechowywania rejestru narażenia przez pracodawcę

Dlaczego to pozostaje

Raz utworzone związki chromu(VI) już się nie rozkładają

W trakcie eksploatacji tlenki w coraz większym stopniu reagują z termicznie obciążoną warstwą pasywną. Temperatura topnienia powstających chromianów leży znacznie powyżej temperatury roboczej. To błędne koło, spowodowane systemową wadą konstrukcyjną działającej na całym świecie branży.

Dla komór silnikowych oznacza to podwójne zagrożenie. Chromiany tworzą się bezpośrednio między gorącym elementem a materiałem izolacyjnym i są uwalniane przez przepływ ciepła. Jednocześnie z niecałkowicie szczelnych osłon termicznych odrywają się włókna, osadzają się na nieizolowanych gorących elementach ze stali stopowej z dodatkiem chromu i tworzą tam w sposób niekontrolowany nowe rakotwórcze związki.

W postaci w pełni wykształconej chromiany rozpoznaje się jako żółtawe lub zielonkawożółte osady, zwłaszcza na stali nierdzewnej. Mogą one jednak powstać już wcześniej, zanim przybiorą swój typowy kolor, jako białawy pył respirabilny, łatwy do pomylenia ze zwykłym brudem.

Osad chromianowy na katalizatorze
Osady na układzie wydechowym
Osad chromianowy na filtrze cząstek stałych
Żółtawozielone chromiany na kołnierzu
Jednoznacznie sklasyfikowane

Rakotwórcze, uczulające skórę, działające bardzo toksycznie na organizmy wodne

Uwalniane związki chromu(VI), dalej chromiany, są według GESTIS jednoznacznie sklasyfikowane jako niebezpieczne.

  • H350 Może powodować raka.
  • H317 Może powodować reakcję alergiczną skóry.
  • H410 Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

Niemiecka lista wartości MAK i BAT klasyfikuje te substancje jako rakotwórcze (kategoria 1), mutagenne dla komórek rozrodczych (kategoria 2), wchłaniane przez skórę (H) i alergizujące kontaktowo (Sh). Dla substancji kategorii 1 i 2 lista nie podaje stężenia, które uznawane byłoby jeszcze za bezpieczne.

Niemiecka TRGS 561 w wersji obowiązującej od 4 maja 2026 r. opisuje tworzenie się chromu(VI) na termicznie obciążonych elementach ze stali stopowej z dodatkiem chromu w punkcie 3.3.4, omawia je szerzej w punkcie 5.9.3, a w punktach 4.1 i 4.2 reguluje system ochrony obejmujący środki ochrony indywidualnej, pracę o niskim zapyleniu i badanie możliwości substytucji.

Gdzie nie można wykluczyć narażenia

Publikacja fachowa niemieckiego zrzeszenia ubezpieczeniowego „BG Verkehr” wymienia w szczególności:

  • Prace przy izolacjach przemysłowych elektrowni i biogazowni
  • Prace przy izolacji termicznie obciążonych elementów w maszynowniach w stoczniach
  • Prace przy izolacji termicznie obciążonych elementów silników samochodów osobowych w warsztatach samochodowych
  • Prace przy izolacji termicznie obciążonych elementów w lotnictwie, np. przy turbinach

Pyłu chromianowego nie wolno rozprowadzać, wzbijać, zdmuchiwać ani obrabiać szczotką drucianą.

KavarClean® i KavarWipe®

Opracowane po to, aby mechanicy i kierowcy mogli łatwo stosować środki ochronne

System substancji czynnych, składający się z organicznego środka redukującego i kwasu kompleksującego, redukuje związki chromu(VI) w znacznym stopniu do związków chromu(III) i umożliwia ich usunięcie. Wilgotne chusteczki KavarWipe® wiążą pył przy nakładaniu, bez impulsów natrysku i bez cieni natrysku.

KavarClean Spray 500 ml
Proszek i spray

KavarClean®Redox Powder

Proszek do samodzielnego przygotowania. Jedna butelka 50 g wystarcza na dwie gotowe do użycia butelki z rozpylaczem po 500 ml.

Zobacz zastosowanie →
Wiaderko i rolka KavarWipe
Chusteczki

KavarWipe®

2 l wody, 250 g proszku KavarClean® i jedna rolka dają 250 gotowych do użycia chusteczek dekontaminacyjnych.

Zobacz zastosowanie →
Worek zwrotny ze zużytymi chusteczkami
Odbiór zwrotny

Odpowiedzialność do samego końca

Zużyte chusteczki wracają w dołączonym worku i w oryginalnym kartonie do Kavarmat® w celu prawidłowej utylizacji.

Koncepcja odbioru zwrotnego →
Film | Zastosowanie KavarWipe®

Zastosowanie na zdemontowanym elemencie w strefie brudnej

Film pokazuje w 18 krokach przebieg prac ze śluzą materiałową i śluzą osobową: przykrycie podłogi, stołu warsztatowego i śluzy osobowej, wprowadzenie przykrytego elementu przez śluzę materiałową, położenie wilgotnych chusteczek KavarWipe® na śrubach i podejrzanych powierzchniach, zapakowanie chusteczek wraz z chłonnym podkładem, ponowne spryskanie worka zwrotnego w śluzie materiałowej oraz utylizację kombinezonów ochronnych i rękawic przez zsyp.

Film ma napisy w języku angielskim.

Chusteczki KavarWipe owinięte wokół skażonych elementów
Neutralizator chromu(VI)?

Dlaczego nazywamy nasze produkty środkami czyszczącymi

Potocznie takie środki nazywa się neutralizatorami chromu(VI). Neutralizacja w sensie chemicznym nie zachodzi, a trwałe działanie jest wykluczone, dopóki materiał izolacyjny zawierający wapń pozostaje na elemencie. W warunkach eksploatacji chrom(VI) tworzy się ponownie. Trwały efekt dają wyłącznie czyszczenie i wymiana.

Przeczytaj więcej

Zapobiegać znaczy substytuować

Chromowi(VI) zapobiegną Państwo wyłącznie materiałem izolacyjnym bez tlenków zasadowych

KavarClean® pozwala opanować istniejące chromiany. Aby nie powstawały nowe, izolacja zawierająca tlenek wapnia i tlenek sodu musi zostać wymieniona. Kavarmat® wytwarza w tym celu osłony termiczne i materace izolacyjne z VitroSilK®, włókna szklanego Cleansulation®Technology, wolnego od tlenków wapnia i sodu i nadającego się do stosowania w temperaturach powyżej 750 °C.

kavarmat.com D/A/CH/PL cleansulation.tech Be/Ne/Lux vitrosilk.com
Rodzina produktów KavarClean
Kavar.Shop

Wszystkie produkty KavarClean® i KavarWipe® do zamówienia bezpośrednio

Proszek, zestawy ze sprayem, systemy chusteczek, opakowania uzupełniające oraz testy wymazowe i szybkie SEEF B.V. są dostępne w Kavar.Shop.

Do Kavar.Shop