Geef chroom(VI) geen kans!DEENNLFRFIPLHerkennen | Beheersen | Voorkomen
KavarClean®
Chroom(VI) beheersen

Chromaathoudend stof op hete onderdelen reinigen, binden en veilig verwijderen

KavarClean® en KavarWipe® van Kavarmat® reduceren chroom(VI)-verbindingen op chroomgelegeerde hete onderdelen, binden inadembaar stof direct bij het aanbrengen en maken onderhoud, reparatie en sanering beheersbaar, overal waar substitutie van het isolatiemateriaal (nog) niet mogelijk is of pas later gepland is.

KavarClean en KavarWipe productset
Hoe, waar en waarom

Chromaten ontstaan waar basische oxiden met chroom in contact komen

Vrijwel alle isolatiematerialen in de voertuig- en aandrijftechniek bevatten 15–20 % basische oxiden, materialen voor bijzonder hoge temperaturen zelfs 40–60 % calciumoxide. Liggen deze isolatiematerialen als hitteschild, mat of band op een chroomgelegeerd heet onderdeel, dan reageren calcium- en natriumoxide bij hogere bedrijfstemperaturen, deels al vanaf 200 °C, met zuurstof, luchtvochtigheid en de chroom(III)-verbindingen van de passieflaag (Cr₂O₃) tot calcium- en natriumchromaat (CaCrO₄ | Na₂CrO₄).

Een heet onderdeel van roestvast staal bevat in oorspronkelijke toestand geen chroom(VI). Chromaatstof heeft altijd een externe bron, het calcium- en/of natriumoxidehoudende isolatiemateriaal. Calciumoxidehoudende pakkingen en montagepasta’s zetten hetzelfde proces in gang, zodat ook flenzen, verbindingsbouten en moeren worden getroffen.

Chroom(VI)-positieve detectie op het hitteschild
Chroom(VI)-positieve detectie op het hitteschild van een personenauto
Isolatiemateriaal | hitteschild | vezels basische oxiden CaO, Na₂O (15–20 %, hogetemperatuurmateriaal tot 60 % CaO) Passieflaag Cr₂O₃ (chroom(III)) Chroomgelegeerd heet onderdeel (roestvast staal) Spruitstuk, turbolader, DPF, uitlaatleiding, turbine | vanaf ca. 200 °C CaO O₂ H₂O CaCrO₄Cr(VI) CaO / Na₂O + Cr₂O₃ + O₂ + H₂O → CaCrO₄ / Na₂CrO₄ (chromaat)
basisch oxide uit het isolatiemateriaalzuurstofluchtvochtigheidchromaat, chroom(VI)
20 %

basische oxiden in vrijwel alle isolatiematerialen van de voertuigtechniek (15–20 %)

60 %

calciumoxide in materialen voor bijzonder hoge temperaturen (40–60 %)

200 °C

vanaf deze temperatuur begint de chromaatvorming deels al

40 jaar

bewaring van het blootstellingsregister door de werkgever

Waarom het blijft

Eenmaal gevormd, worden chroom(VI)-verbindingen niet meer afgebroken

In de loop van het bedrijf reageren de oxiden in toenemende mate met de thermisch belaste passieflaag. Het smeltpunt van de gevormde chromaten ligt ruim boven de bedrijfstemperatuur. Het is een kringloop, veroorzaakt door een systemische constructiefout in een wereldwijd actieve industrie.

Voor motorruimtes betekent dit een tweevoudig gevaar. Chromaten vormen zich direct tussen heet onderdeel en isolatiemateriaal en komen door de warmtestroom vrij. Tegelijkertijd komen vezels los uit niet volledig gesloten hitteschilden, zetten zich af op niet geïsoleerde chroomgelegeerde hete onderdelen en vormen daar ongecontroleerd nieuwe kankerverwekkende verbindingen.

In volledig gevormde toestand zijn chromaten herkenbaar als gelige of groengele afzettingen, met name op roestvast staal. Zij kunnen echter al zijn gevormd voordat zij hun typische kleur aannemen, als witachtig, inadembaar stof dat gemakkelijk voor gewoon vuil wordt aangezien.

Chromaatafzetting op de katalysator
Afzettingen op de uitlaatlijn
Chromaatafzetting op het roetfilter
Geelgroene chromaten op de flens
Duidelijk ingedeeld

Kankerverwekkend, huidsensibiliserend, zeer giftig voor in het water levende organismen

De vrijgekomen chroom(VI)-verbindingen, hierna chromaten, zijn volgens GESTIS duidelijk als gevaarlijk ingedeeld.

  • H350 Kan kanker veroorzaken.
  • H317 Kan een allergische huidreactie veroorzaken.
  • H410 Zeer giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.

De Duitse MAK/BAT-waardenlijst vermeldt de stoffen als kankerverwekkend (categorie 1), kiemcelmutageen (categorie 2), via de huid opneembaar (H) en contactallergeen (Sh). Voor stoffen van de categorieën 1 en 2 noemt zij geen concentratie die nog als veilig wordt beschouwd.

De Duitse TRGS 561 in de sinds 4 mei 2026 geldende versie beschrijft de vorming van chroom(VI) op thermisch belaste, chroomgelegeerde componenten onder 3.3.4, gaat er onder 5.9.3 dieper op in en regelt onder 4.1 en 4.2 het beschermingsregime met persoonlijke beschermingsmiddelen, stofarm werken en het onderzoek naar substitutie.

Waar blootstelling niet kan worden uitgesloten

Een vakpublicatie van de Duitse beroepsvereniging voor ongevallenverzekering “BG Verkehr” noemt met name:

  • Werkzaamheden aan industriële isolatie van elektriciteitscentrales en biogasinstallaties
  • Werkzaamheden aan de isolatie van thermisch belaste componenten in machinekamers op scheepswerven
  • Werkzaamheden aan de isolatie van thermisch belaste componenten op automotoren in autowerkplaatsen
  • Werkzaamheden aan de isolatie van thermisch belaste componenten in de luchtvaart, bijv. aan turbines

Chromaatstof mag niet worden verspreid, opgewerveld, weggeblazen of met een staalborstel worden bewerkt.

KavarClean® en KavarWipe®

Ontwikkeld zodat monteurs en bestuurders de beschermende maatregelen eenvoudig kunnen toepassen

Het werkstofsysteem, bestaande uit een organisch reductiemiddel en een complexerend zuur, reduceert chroom(VI)-verbindingen in belangrijke mate tot chroom(III)-verbindingen en maakt de verwijdering ervan mogelijk. De vochtige KavarWipe® doekjes binden het stof bij het aanbrengen, zonder sproeistoot en zonder sproeischaduw.

KavarClean Spray 500 ml
Poeder & spray

KavarClean®Redox Powder

Poeder om zelf aan te mengen. Eén fles van 50 g levert twee gebruiksklare sprayflessen van 500 ml op.

Toepassing bekijken →
KavarWipe emmer en rol
Doekjes

KavarWipe®

2 l water, 250 g KavarClean® poeder en één rol leveren 250 gebruiksklare decontaminatiedoekjes op.

Toepassing bekijken →
Retourzak met gebruikte doekjes
Terugname

Verantwoordelijkheid tot het einde

Gebruikte doekjes gaan in de meegeleverde zak en in de originele doos terug naar Kavarmat® voor een correcte afvalverwerking.

Terugnameconcept →
Film | KavarWipe® toepassing

Toepassing op een gedemonteerd onderdeel in de zwarte zone

De film toont in 18 stappen het verloop met materiaal- en personeelssluis: vloer, werkbank en personeelssluis afdekken, het afgedekte onderdeel via de materiaalsluis binnenbrengen, vochtige KavarWipe® doekjes op bouten en verdachte oppervlakken leggen, de doekjes met de absorberende onderlaag inpakken, de retourzak in de materiaalsluis nasproeien en beschermende overalls en handschoenen via de afvalschacht afvoeren.

De film is Engelstalig ondertiteld.

KavarWipe doekjes om verontreinigde onderdelen gewikkeld
Chroom(VI)-neutralisator?

Waarom wij onze producten reinigers noemen

In de volksmond heten zulke middelen chroom(VI)-neutralisatoren. Een neutralisatie in chemische zin vindt niet plaats, en een blijvende werking is uitgesloten zolang het calciumhoudende isolatiemateriaal op het onderdeel blijft. Onder bedrijfsomstandigheden vormt chroom(VI) zich opnieuw. Alleen reiniging en vervanging werken duurzaam.

Achtergrond lezen

Voorkomen betekent substitutie

Chroom(VI) voorkomt u alleen met een isolatiemateriaal zonder basische oxiden

KavarClean® beheerst aanwezige chromaten. Om te voorkomen dat er nieuwe ontstaan, moet de calcium- en natriumoxidehoudende isolatie worden vervangen. Kavarmat® vervaardigt daarvoor hittebescherming en isolatiematrassen uit VitroSilK®, de glasvezel van Cleansulation®Technology, vrij van calcium- en natriumoxiden en inzetbaar tot boven 750 °C.

kavarmat.com D/A/CH/PL cleansulation.tech Be/Ne/Lux vitrosilk.com
KavarClean productfamilie
Kavar.Shop

Alle KavarClean® en KavarWipe® producten direct bestellen

Poeder, spraysets, doekensystemen, navulverpakkingen en de veeg- en sneltests van SEEF B.V. vindt u in de Kavar.Shop.

Naar de Kavar.Shop